Kısaca: Projede iso 19650 model sorumluluğu, bilgi üretme, koordine etme ve teslim etme görevlerinin proje gereksinimlerine göre taraflara atanmasıyla paylaşılır. Atayan taraf gereksinimleri belirler; ana atanan taraf koordinasyonu düzenler, atanan taraflar kendi bilgi teslimlerini üretip kontrol eder. Görevler ve sınırlar, teslim bazında belgelenir.
ISO 19650 model uygulamasında sorumluluklar belirsiz bırakılırsa aynı bilginin iki kez üretilmesi veya gerekli bir teslimin sahipsiz kalması mümkündür. Proje yöneticileri, BIM yöneticileri ve disiplin ekipleri için görev dağılımını işe başlamadan yazılı hâle getirmek bu nedenle yararlıdır.
Bilgi gereksinimlerinin kapsamı başka, bu gereksinimlerin hangi tarafça karşılanacağı başkadır. İkisini birlikte ele almak gerekir.
iso 19650 model sorumluluğu için gereksinimler nasıl belirlenir?
Model sorumluluğunu dağıtmadan önce her teslimin amacı, kapsamı, zamanı ve kabul ölçütü tanımlanmalıdır. Böylece ekip, hangi bilgiyi hangi aşamada ve kimin kullanımı için üreteceğini bilir.
Neden önemli?
Proje bilgi gereksinimleri belirsizse ekipler farklı ayrıntı düzeylerinde çalışabilir; teslim tarihi geldiğinde de modelin kabul edilip edilmeyeceği tartışma konusu olur. ISO 19650 model kapsamını teslim amacıyla eşleştirerek gereksiz üretimin ve eksik bilginin önüne geçebilirsiniz.
Nasıl kontrol edilir?
Gereksinimleri tanımlarken şu sırayı izleyin:
- Her teslimin hangi kararı veya işi destekleyeceğini yazın.
- İstenen model kapsamını ve bilgi içeriğini belirtin.
- Teslim tarihini ve proje aşamasını kaydedin.
- Kabul ölçütlerini, dosya biçimini ve kontrol yöntemini tanımlayın.
- Her teslim için sorumlu tarafı belirleyin.
Proje bilgi gereksinimlerini netleştirirken iso 19650 proje bilgi gereksinimleri nasıl tanımlanır sorusuna yönelik ekip çalışmasını da bu aşamada tamamlayın.
İyi ve kötü örnek
İyi: “Mekanik ekip, koordinasyon teslimi için belirlenen tarihte güncel modeli, kararlaştırılmış dosya biçiminde sunar; çakışmalar gözden geçirme öncesinde kontrol edilir.” Kötü: “Mekanik model gerektiğinde paylaşılır.” İkinci ifade zaman, kapsam ve kabul ölçütü içermez.
Modelde hangi taraf hangi görevi üstlenir?
Görevler, tarafların sözleşmedeki konumuna ve üstlendikleri bilgi teslimlerine göre atanır. Atayan taraf gereksinimleri belirler; ana atanan taraf ekipler arası bilgi üretimini ve koordinasyonu düzenler; atanan taraflar kendilerine verilen teslimleri hazırlar.
Neden önemli?
ISO 19650 model sorumluluğu, “modelin sahibi” gibi tek ve geniş bir tanıma bırakılmamalıdır. Sorumluluğu teslim ve görev bazında kurmak, bir hata bulunduğunda düzeltme ve yeniden kontrol işinin kime ait olduğunu gösterir.
Nasıl kontrol edilir?
Görev ve sorumluluk matrisinde en az şu tarafları ve işleri gösterin:
- Atayan taraf: Bilgi gereksinimlerini ve kabul sürecini belirler.
- Ana atanan taraf: Ekiplerin teslim planını ve koordinasyon düzenini oluşturur.
- Atanan taraf: Kendi disiplinine ait bilgi içeriğini üretir ve kontrol eder.
- Kontrol veya kabul sorumlusu: Belirlenen ölçütlere göre teslimi inceler ve sonucu kaydeder.
İyi ve kötü örnek
İyi: “Elektrik ekibi modeli üretir, disiplin sorumlusu kontrol eder, ana atanan taraf koordinasyon için birleştirir.” Kötü: “BIM ekibi modelden sorumludur.” Bu ifade üretim, koordinasyon ve kabul görevlerini birbirinden ayırmaz.
iso 19650 model sorumluluğu ve koordinasyon nasıl kontrol edilir?
Her tarafın model katkısı, paylaşım öncesinde belirlenmiş kontrollerle doğrulanmalıdır. Bu kontroller; teslimin güncelliğini, kapsamını, dosya adlandırmasını ve diğer disiplinlerle uyumunu kapsamalıdır.
Neden önemli?
Koordinasyon, modelleri yalnızca bir araya getirmek değildir; her disiplinin doğru ve güncel bilgiyle katkı verdiğini de denetlemektir. Kontrol adımları yazılı değilse ortak veri ortamındaki dosyaların hangi incelemeden geçtiği anlaşılamaz.
Nasıl kontrol edilir?
- Paylaşım öncesinde dosyanın doğru revizyon olduğunu doğrulayın.
- Gereksinimlerdeki kapsam ve bilgi alanlarını kontrol edin.
- Disiplinler arası çakışmaları ve eksik bağlantıları gözden geçirin.
- Kontrol bulgularını sorumlusu ve hedef tarihiyle kaydedin.
- Düzeltmelerden sonra modeli yeniden inceleyip paylaşım durumunu güncelleyin.
ISO 19650 bilgi yönetimi sürecinde ortak veri ortamındaki çalışma, paylaşım ve yayımlama durumlarını birbirinden ayırın. Böylece ekipler taslak bir dosyayı onaylanmış teslim sanmaz.
İyi ve kötü örnek
İyi: “Koordinasyon kontrolü tamamlandı; iki bulgu ilgili disipline atandı, düzeltmeler sonrası model yeniden incelendi.” Kötü: “Dosya ortak alana yüklendi, dolayısıyla kontrol edildi.” Yükleme, model kontrolünün yapıldığını tek başına göstermez.
Teslim, kabul ve değişiklik sorumluluğu nasıl kayıt altına alınır?
Teslim ve değişiklik kayıtları, hangi bilginin kim tarafından ne zaman kontrol edildiğini göstermelidir. Revizyon kaydı, inceleme sonucu ve düzeltme sorumlusu birlikte tutulduğunda bilgi alışverişinin izi takip edilebilir.
Neden önemli?
ISO 19650 model tesliminde eski bir sürümün kullanılması veya düzeltmenin kapanmadan kabul edilmesi, sonraki işlerin yanlış bilgiye dayanmasına yol açabilir. Kayıtlar, kabul kararının hangi dosya ve ölçüt için verildiğini açıklar.
Nasıl kontrol edilir?
- Her bilgi teslimine tarih, sürüm ve teslim eden tarafı ekleyin.
- Kontrol eden kişiyi, sonucu ve varsa bulguları kaydedin.
- Düzeltme sorumlusunu ve yeniden teslim tarihini belirtin.
- Kabul veya ret kararını gerekçesiyle birlikte izlenebilir tutun.
- Sorumluluk değişirse görev ve sorumluluk matrisini güncelleyin.
İyi ve kötü örnek
İyi: “Revizyon 04, 12 Mayıs’ta kontrol edildi; bir bulgu düzeltme için atandı ve yeniden teslim sonrası kabul edildi.” Kötü: “Son model onaylandı.” Tarih, sürüm ve kontrol izi olmadan “son” ifadesi yeterli değildir.
Proje ekibinin kullanacağı son kontrol listesi
- Her teslimin amacı, kapsamı, zamanı ve kabul ölçütü tanımlandı mı?
- Atayan taraf, ana atanan taraf ve atanan tarafların görevleri ayrıldı mı?
- Her bilgi teslimi için üretim ve kontrol sorumlusu belirlendi mi?
- Koordinasyon kontrolleri ve bulgu kapatma yöntemi yazıldı mı?
- Ortak veri ortamındaki paylaşım ve yayımlama durumları net mi?
- Revizyon, kabul, ret ve değişiklik kayıtları tutuluyor mu?
- Görev değişikliklerinde sorumluluk matrisi güncelleniyor mu?
İlk adım olarak mevcut teslim planınızı açın ve her bilgi tesliminin karşısına üretim, kontrol ve kabul sorumlularını yazın. ISO 19650 model sorumluluğunda boş kalan her görev, proje başlamadan netleştirilmesi gereken bir konudur.
